Bir mağazaya telefon numaranı verdiğinde, bir uygulamaya kaydolduğunda ya da bir siteden alışveriş yaptığında, kişisel verilerin bir şirketin sistemlerine girer. Türkiye'de bu verilerin nasıl işleneceğini düzenleyen temel yasa, 2016'da yürürlüğe giren 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu, kısaca KVKK'dır.
KVKK, şirketlere ve kurumlara yükümlülükler getirdiği kadar sana da haklar tanır. Bu yazıda bu hakların neler olduğunu ve nasıl kullanılacağını sade bir dille özetliyoruz.
Not: Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Kendi durumuna özel konularda bir hukukçuya danışmanı öneririz. Kanunun güncel metnine mevzuat.gov.tr üzerinden ulaşabilirsin.
Kişisel veri nedir?
Kanuna göre kişisel veri, kimliği belirli veya belirlenebilir bir kişiye ilişkin her türlü bilgidir. Adın, telefon numaran, e-posta adresin ve T.C. kimlik numaran açık örneklerdir. Ama IP adresin, konum bilgin, alışveriş geçmişin ya da bir fotoğrafın da seni tanımlamaya yetiyorsa kişisel veri sayılabilir.
Kanun bazı verileri özel nitelikli sayar ve daha sıkı korur: sağlık verileri, biyometrik ve genetik veriler, din, siyasi düşünce, dernek ve sendika üyeliği, ceza mahkûmiyeti gibi bilgiler.
Kanunun sana tanıdığı haklar
KVKK'nın 11. maddesine göre herkes, verilerini işleyen kuruma (kanundaki adıyla veri sorumlusuna) başvurarak şunları talep edebilir:
- kişisel verilerinin işlenip işlenmediğini öğrenmek,
- işlenmişse buna ilişkin bilgi istemek,
- işlenme amacını ve amacına uygun kullanılıp kullanılmadığını öğrenmek,
- yurt içinde veya yurt dışında aktarıldığı üçüncü kişileri bilmek,
- eksik veya yanlış işlenmişse düzeltilmesini istemek,
- kanunda öngörülen şartlar çerçevesinde silinmesini veya yok edilmesini istemek,
- düzeltme ve silme işlemlerinin, verilerin aktarıldığı üçüncü kişilere bildirilmesini istemek,
- verilerin otomatik sistemlerle analiz edilmesi sonucu aleyhine bir sonuç çıkmasına itiraz etmek,
- kanuna aykırı işleme nedeniyle zarara uğramışsa zararın giderilmesini talep etmek.
Başvuru nasıl yapılır?
İlk adım her zaman verilerini işleyen kuruma doğrudan başvurmaktır. Kurumların çoğu, gizlilik politikalarında veya "KVKK aydınlatma metni" adlı sayfalarında başvuru yollarını açıklar. Genellikle şu yöntemlerden biri kullanılır:
- yazılı olarak (ıslak imzalı dilekçe ile),
- kayıtlı elektronik posta (KEP) ile,
- güvenli elektronik imza veya mobil imza ile,
- kurumun sisteminde kayıtlı e-posta adresinden.
Başvurunda adını, soyadını, T.C. kimlik numaranı (yabancıysan pasaport numarası), tebligat adresini, varsa e-posta veya telefon bilgini ve talebini açıkça yazman gerekir. "Hakkımda hangi verileri tuttuğunuzu ve kimlerle paylaştığınızı öğrenmek istiyorum" gibi net bir cümle yeterlidir.
Kurumun cevap süresi
Kanuna göre veri sorumlusu başvuruyu niteliğine göre en kısa sürede ve en geç otuz gün içinde sonuçlandırmalıdır. İşlem genellikle ücretsizdir; ancak ayrıca bir maliyet gerektiriyorsa Kişisel Verileri Koruma Kurulu'nun belirlediği tarifeye göre ücret alınabilir.
Cevap gelmezse veya yetersizse
Başvurun reddedilirse, verilen cevabı yetersiz bulursan ya da süresi içinde cevap verilmezse Kişisel Verileri Koruma Kurulu'na şikâyette bulunabilirsin. Şikâyet, kurumun cevabını öğrendiğin tarihten itibaren otuz gün ve her halde başvuru tarihinden itibaren altmış gün içinde yapılmalıdır. Kurumun önce kendisine başvurmadan doğrudan Kurul'a şikâyette bulunulamaz.
Şikâyet ve ayrıntılı bilgi için Kişisel Verileri Koruma Kurumu'nun resmî sitesine başvurabilirsin.
Günlük hayatta işine yarayacak birkaç ipucu
- Ticari ileti istemiyorsan: Reklam SMS'leri ve e-postaları için İleti Yönetim Sistemi (İYS) üzerinden izinlerini toplu olarak yönetebilirsin. e-Devlet'te "İleti Yönetim Sistemi" diye aratarak hizmete ulaşabilirsin.
- Açık rıza zorunlu değildir: Bir hizmeti almak için gerekli olmayan veri işlemelerine (örneğin pazarlama amaçlı) onay vermek zorunda değilsin. Onay kutularını okumadan işaretleme.
- Kimlik fotokopisi: Bir işletme kimliğinin fotokopisini istiyorsa, nedenini ve ne kadar saklanacağını sormak hakkın.
Ekorama'da hangi verilerin işlendiği
Ekorama aramalarını kaydetmez. Hesap açarsan e-posta adresin ve katkı sayaçların (dikilen fidan, mama yardımı, günlük reklam izleme sayısı) tutulur; ayrıntıları gizlilik politikamızda bulabilirsin. Haklarını kullanmak istersen bize destek@ekorama.com adresinden yazabilir, hesabını da dilediğin an hesap panelinden silebilirsin.